OSMANCIK GÜNDEM 
Hızlı, doğru ve tarafsız sadece haber...


Saat
Hava Durumu
Anlık
Yarın
8° 0°
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar5.36725.3887
Euro6.07136.0956
Mahir ODABAŞI
SİVİL SAVUNMA
KÖYLERDE ESKİ RAMAZANLAR
18/07/2014

 

Köyün imamı rahmetli Ahmet Hoca her sene ramazan öncesi rutin olarak okuduğu hutbesine ‘’Recep, şaban derken geldi ı-ramazan’ diye başlayıp akabinde bu manevi ayın nasıl değerlendirilmesi noktasında tavsiyeler sıralardı. Müslüman toplumlarda ramazanların, kurbanların ayrı bir önemi vardır. Özellikle ramazanın bedeni bir ibadet olması nedeniyle ayrı bir önemi vardır. Lisan-i haliyle; ‘ Sen bir günlük açlığa susuzluğa katlanamıyorsun, dünya âleminde günlerce aç açık kalan, ölmemek için ot yiyen, fare yemek için fetva isteyen insanlar var. Sakın ola onları unutma, yardım elini uzat. İftar sofralarını israf sofrası yapma. Rızai ilahi için iftar veriyorsan fakir fukaraya garip gurabaya ambargo koyma ‘diye haykırır ama herkesin duyma kapasitesine göre tesir eder.

 

Bizim nesil şanslı. Çünkü hem köy hayatını gördü hem de teknoloji ile tanıştı. Dolaysıyla teknolojinin rahatlığını, stresini aynı zamanda köylerin doğallığı ve zorluğu ile mukayese etme imkânı buldu. Lakin bizim çocuklarımız bundan mahrum kalıyor, torunlarımız ise tamamen kalacak ve internet dünyasında boğulacak. Ramazan öncesinde köylerde hummalı bir koşuşturma göze çarpardı. Bir taraftan on bir ayın sultanının en iyi şekilde ağırlamaya çalışırken diğer tarafta ise geçimini sağlayacağı tarımdaki, hayvancılıktaki işlerini aksatmadan yerine getirmek için koşturulurdu.

Hatırladığım kadarıyla 35- 40 sene önceki ramazanlar yine böyle yaz aylarına gelmişti. Dolaysıyla ramazanların yazın kavurucu sıcağına denk gelmesi işlerin biraz daha zorlaşması demekti. Çünkü sahurdan itibaren alaca karanlıkta orak tarlasında ekinini biçecek, düvenini sürecek ve bu arada susuzluğunu gidermek için başını iki de bir dereden akan suya sokacak ama bu harareti daha da yükseltecekti. Tabi sonradan patozlar çıkınca bir nebze rahatlık geldi.

Köylerde ramazan denilince öncelikle kuran okumasını bilenlerin camide mukabele okuması akla gelir. Mukabele okuyacak ekibin içinde yer almak ayrıcalıktı. Hatta bunun için bile küskünlükler olurdu. Diğer taraftan gaz lambası ışığında camide kılınan teravih namazlarının ayrı bir lezzeti vardı. Teravih saatinde köy kahvesi tamamen boşalır, herkes camiye gitmeye mecbur kalırdı. Yani baskın örf adet kendini hissettirirdi. Şimdiki gibi çalar saatler olmadığı için gece temcite (sahura) kaldırmak üzere görevli tutulurdu. Bu da çoğunlukla köy bekçisi olurdu. Görevlinin evinde sahur hazırlığı yapılmaz, her akşam bir komşu mayalı çöreğini verirdi.

 

Köyde kadın olmak zordu. Çünkü ramazanın tüm yükünü analarımız çekerdi. Sabahtan akşama kadar eşiyle beraber iş güç peşinde koşar akşam olunca da koştura koştura ocağı yak, iftarlık yemeği hazırla… Sonra gece sahura mayalı (pıt pıt) çörek yapmak için iki saat öncesinden kak, sacın altını yak, çöreği yap ki, evin direği herif afiyetçe yesin.

 

Yine köylerde iftara, sahura komşular – akrabalar sık sık davet edilirdi. Hele akşamları mehle gezmelerine randevu istenmez, tak kapı gelinirdi. Şimdi ki gibi misafiri konuşturmayan televizyonlar olmadığı için sohbetin – daha doğrusu dedi kodunun beline vurulurdu. Bu arada kim ne kadar mayalı çörek yedi onun övünmesi yapılırdı.

 

Diğer taraftan bayram öncesi babalar çocuklarına, eşlerine bazen yeni bazen de BİTPAZARINDAN bayramlık almak için mutlaka şehre giderlerdi. Tabi çocuklarda babalarının gelmesini dört gözle beklerlerdi. Zor bulunanın kıymeti olurmuş hesabı, çocuklarda şimdi ki gibi burun kırıştırmaz on defa giyer çıkarırdı…

 

Bayrama birkaç gün kala evlerin duvarları çamurla  ( boya badana yerine) sıvanır ve mıntıka temizliği yapılırdı. Arefe günü ise herkes mezarlığa gider ölmüşlerinin ruhuna Fatiha okurdu. Bayram sabahı  kılınan namazın ardından cami önünde toplu bayramlaşma yapılır, dargın olanlar ya direk evine gider veya küs olduğu kişiyle tokalaşmazdı. Bayramlaşmanın ardından cami avlusuna kıl kilimler serilir, herkes evinden masaflarda yemek getirir ve tüm köy halkı toplu olarak bayram yemeğini yerdi. Bu arada çocuklarda hangi sofranın yemeği iyiyse o sofraya oturmaya çalışırdı. Daha sonra akraba ziyaretleri ve en önemlisi de komşu köylerden gelin gelen veya gelin gidenlerin ziyaretleri göze çarpardı…

 

Ya şimdi, her şeyden önce hanımlar rahat. Bulaşıkları, çamaşırları makineler yıkıyor. Temizliği süpürgeler yapıyor, halıları firmalar yıkıyor… Isınmayı doğalgaz sağlıyor... Çöpü de apartman görevlisi döküyor… Salatayı robot hallediyor… Yoğurt marketten, ekmek fırından, yemekte buzdolabında saklı geçen haftadan… Sahura ise beyler pide yaptırır. Çayı mı kafaya taktınız, onu da çaycı halleder canım… Anladık, hey şey hazır. O halde ne lazım? Huzur lazım. Huzur için de sabır lazım… Sabır için de geçmişinin sıkıntılarını hatırlamak lazım… Hatırlamak için de televizyonlardan, internetlerden ec- cük feragat edip ailedeki yaşlılarımızı dinlemek lazım… Çocuklarımıza dinletmek lazım ama nafile canım….

 

Vesselam geçmişe göre mukayese ettiğimizde her iki taraf için ‘’her şey var bir şey yok / stresteyim dostum streste’’ diyenlerin, ailede elektriğin sık sık kesilmesiyle huzuru, saadeti sosyal paylaşım sitelerinde arayanların sayısının gün geçtikçe zirveye doğru tırmandığını üzülerek gözlemliyoruz… Ve diyoruz ki ‘geçmişini iyi okumayan milletler geleceği inşa ederken hata edebilirler…’ O halde geçmişi okumaya ve okutmaya devam edelim mi, ne dersiniz?

(yazarın yazılarını eleştirmek serbest: 536 568 1141)

*

İFTARA DAVET

Yine bir iftar vakti,

Sizin evde hareket,

Bizim evde sükûnet

Kara kedim de olmazsa,

Kiminle edeceğim sohbet

Mübarek gün ne olacak sanki,

Çorbaya bir tas su ilave et

Beni de sofrana davet et

Sahura kadar kalacak değilim ya,

Teravihe kadar ederiz biraz sohbet

Ne dersin he…

 



Paylaş | | Yorum Yaz
1135 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

BULGUR BEKLERKEN PİRİNÇ GELDİ - 02/02/2016
Geçenlerde internette ilginç bir resim verdi.
‘BÖREK ÇOK KALIN OLMUŞ BABAANNE’ - 13/01/2016
Nesiller arasındaki uçurum gün geçtikçe büyüyor.
KİM ÖLMÜŞ DERKEN ÖLDÜ - 29/12/2015
Dünyada inkârı olmayan tek gerçek belki de ölümdür.
VALİ BEY TORUNUNU KENAR OKULA VERİNCE (bir ilimizde) - 25/08/2015
Bir ilimizde vali bey göreve başlayınca milli eğitim müdürüne:
MERHUM ECEVİT VELİ DAYININ ARDINDAN - 18/08/2015
Bazı değerlerin kadri kıymetini zamanında bilmek gerekir.
17 AGUSTOS DEPREMİ ve DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ - 14/08/2015
Önce köpekler uyandı. Uğultu yükseldi, yükseldi yeryüzü çatladı.
BAYRAM ZİYARETLERİNDE GÖZE TAKILANLAR - 21/07/2015
Bayramların hayatımızda önemli bir yeri vardır. Bayramlar vesile kılınarak çalınmayan ziller çalınır, açılmayan kapılar açılır. Öpülmeyen eller öpülür. İçilmeyen çaylar içilir.
BU BAYRAMDA, YİNE BANA AĞLAMAK DÜŞTÜ-1 - 09/07/2015
Bayramların hayatımızda çok önemli yeri vardır. Çünkü bayram sevinç, neşe, mutluluk saadet demektir.
‘İŞİ ÇOK ZOR’ - 26/06/2015
Değerli okuyucularım, bugünkü yazımda sizlere 15-20 sene önce Mecitözü ilçemizde görev yaparken polis lojmanlarından komşum olan sevdiğim bir arkadaşın beş vakit namaza başlama öyküsünü paylaşmak istiyorum.
 Devamı