OSMANCIK GÜNDEM 
Hızlı, doğru ve tarafsız sadece haber...


Saat
Hava Durumu
Anlık
Yarın
7° 2°
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar5.34665.3680
Euro6.07976.1040
Nihat KARALAR
801 NOTLARI
ÇORUM YEREL BASIN TARİHİ ÜZERİNE NOTLAR..
21/02/2014


ÇORUM YEREL BASIN TARİHİ ÜZERİNE NOTLAR..

1)MAZİSİ OLMAYANIN ATİSİ DE OLMAZ

Hani derler ya; Terzi söküğünü dikemez Bizimki de böyle birşey olsa gerek! 

(Mazi:geçmiş / Ati:gelecek)

Gazetemizin yazarı sevgili hocam , Çorum basını üzerine bir yazı yazmamı istediğinde hiç tereddüt 

etmeden kabul ettim. Ama bir türlü elim bilgisayarın tuşlarına varmıyordu. Adeta yüklendiğim 

sorumluğun altında eziliyordum.

Konuya nereden ve nasıl başlayacağıma bir türlü karar veremiyordum.

Hani derler ya; Terzi söküğünü dikemez

Bizimki de böyle birşey olsa gerek!

Neyse; pilavdan dönenin kaşığı kırılsın diyor ve hasbelkader 27 yılı aşkın süredir içersinde yer aldığım 

Çorum basını ile ilgili bazı düşüncelerimi sizlerle paylaşmaya çalışacağım.

Önce şu konuda mutabık kalmamız gerektiğini düşünüyorum:

Gerçekten Çorum’da denildiği gibi köklü bir gazetecilik ya da başka bir deyimle basın sektörü var mı, 

varsa üstlendiği sorumluluğu ne derece yerine getirebiliyor?

Bu ve buna benzer bir çok soruya yanıt aradığımızda karşımıza Çorum basını ile ilgili çok çarpıcı 

sonuçların çıkacağını söyleyebiliriz.

(Not:Kentimizde eğitim ve öğretim veren Bilge Kağan Ticaret Meslek Lisesi'nin Gazetecilik ve 

Radyo-Televizyon Bölümü öğrencilerinin bu konuda çarpıcı bir araştırma yapmaları gerektiğini 

düşünüyorum)

Çorum Basını denilince karşımıza üç ayrı dönem çıkıyor:

 

1.dönem 1921-1950 yılları

2.dönem 1960-1980 yılları

3.dönem 1980 (Daha çok 1991 yılı sonrası)

 

Konu üzerinde ciddi araştırma yapanlardan edindiğimiz bilgilere göre;

Çorum’da ilk gazetenin yayımlandığı tarih 1921 yılına kadar uzanıyor.

Bir anlamda 1921 yılını Çorum basın tarihi içinde başlangıç sayabiliriz. Çorum Basını üzerine 

yaptıkları çalışmalarıyla tanınan Eğitimci-Yazarlar Abdulkadir Ozulu ve Eğitimci-Yazar Ethem 

Erkoç’un yaptığı çalışmalara göz attığımızda; zengin kültüre sahip Çorum’da bilinen ilk gazete; 

Abidin Efendi’(Çetin) nin yayınladığı; Ajans olduğunu görüyoruz

1921 yılında Çorum, 1925’de Fikret gazetesi yayına başlıyor. 1938 yılında yayımlanmaya başlayan 

Çorumlu adlı ilmi ve tarihi konuları işleyen aylık dergi ancak 61 sayı yayınını sürdürebilmiştir.

1921-1950 yılları arasında yine çok sayıda gazetenin açılıp kapandığı görülüyor. Ve bunların büyük 

bir çoğunluğu; edebiyat tutkunu, yarı-resmi kişilerce çıkartılmış. 1951 yılına gelindiğinde ise Vilayet 

destekli Yeni Çorum gazetesi, 1952’de Akisler adlı haftalık gazete yayına başlıyor.

1955 yılında Yeni Adım ve Hür Yol adlı iki gazete yayına başlıyor. Hür Yol 1961 yılında, Yeni Adım 

ise 1965 yılında yayın hayatına son veriyor.

1962 yılında Yeni Çorum, 1966 yılında Yenigün gazetesi devreye giriyor. Bu gazete 1971 yılında 

kapanırken, bu arada yayımlanan Çorum Ekspres gazetesinin de uzun ömürlü olmadığına tanık 

olunuyor. 1968 yılında Çorum’un Sesi çıkmaya başlarken, ilçelerde de Yeşil İskilip, Bizim İskilip, 

Sungurlu’nun Sesi gibi gazeteler yayımlanmaya başladı.

1972 yılında yayın hayatımıza giren Koparan gazetesi 1991 yılına kadar devam ederken, Aynı yıllarda 

çıkan Çorum Gazetesi ise 1989 yılında yayın hayatına son veriyor.
 
Bu arada çok sayıda gazete ve dergi çıkmasına rağmen çoğunun uzun ömürlü olmadığına tanık 

olunuyor.

Görüldüğü gibi 1951 ile 1991 yılını kapsayan 40 yıl içersinde Çorum’da çok sayıda gazete ve dergi 

yayınlanıyor. Ve bu yayınların genelde dört sayfa ve entertip denilen baskı sistemi ile basıldığı 

görülüyor. Finansman açısından da pek güçlü olmadıkları, genelde kentin tanınmış eşraflarının desteği 

ile bir kaç edebiyatsever kişilerce çıkarıldığına tanık oluyoruz.

2) İLK ÖRGÜTLENME 1986 KASIM AYINDA GERÇEKLEŞTİ..

Çorum’da bu kadar köklü bir basın geçmişi olur da örgütlenme olmaz mı diye soracak olursanız; bu 

konunun 1986’lı yıllara gelindiğinde tartışılmaya başlanıldığına tanık oluyoruz. O yıllarda ikisi günlük 

üç gazetenin yayımlandığı Çorum’da ilk ciddi anlamda örgütlenmenin meyveleri Ağustos-Kasım 

ayları arasında atılıyor ve 6 Kasım 1986 tarihinde 8 matbaacı, fotoğrafcı ve basın çalışanının bir araya 

gelmesi ile Çorum Gazeteciler Cemiyeti kuruluyor.

6 Kasım 2013 tarihinde 27 yılını geride bırakacak ender kuruluşlardan birisi olan Çorum Gazeteciler 

Cemiyeti’nin kurucuları arasında İlhami Ilıman, Mustafa Aymergen, Özcan Özdoğan, Nihat 

Karalar, S. Tekin Başkaya, Özgür Kolukısa ve Bahri Baş yer alıyor.

26 yılı geride bırakan ve bugün Çorum’da yayın yapan gazetelerin yanı sıra tv ve radyo istasyonları 

ile yaygın basın temsilcilerinin de yer aldığı 120’i aşkın basın çalışanını bir araya getirmeyi başaran 

Çorum Gazeteciler Cemiyeti'nde kurulduğu 1986 tarihinden bugüne kadar 4 başkan görev yaptı.

(İlhami Ilıman (1986-88)

Azmi Öztürk (1988-89),

 Mehmet Yolyapar (1989-2005),

Şevket Erzen (24 Nisan 2005-halen görevde).

Şu an ise yönetim kurulu Şevket Erzen başkanlığı’nda şu isimler oluşuyor: Sadık Örgel (Dosthaber 

Gazetesi Sahibi), Bülent Özkaleli (İhlas Haber Ajansı Bölge Müdürü), Murat Özülke (Manşet Gazetesi 

Yazıişleri Müdürü), Orhan Güçlü (Osmancık Haber Gazetesi Sahibi), Mustafa Demirer (Hakimiyet 

Gazetesi Yazı İşleri Müdürü, - DHA Çorum Temsilcisi), Naci Aygün (Dosthaber Gazetesi Yazıişleri 

Müdürü), Seyfettin Mete (Dosthaber Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni - Akşam, Cumhuriyet, Show 

TV Çorum Temsilcisi). Serdal Özel (Sungurlu’nun Sesi)

Denetim Kurulu ise; Hakimiyet Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Mesci, Dost Radyo Sahibi 

Şahin Örgel ve Manşet Gazetesi Mali Sorumlusu Murat Özülke.

Ve 23 Şubat 2013 Cumartesi günü yaptığı olağan genel kurul toplantısı ile 3 yıllık yeni yönetim 

organlarını belirleyen Çorum Gazeteciler Cemiyeti, yerel basın çalışanlarına yönelik düzenlediği 

mesleki eğitim seminerleri olmak üzere bir çok çalışmaya imza atarken, kentin kültürel ve sanatsal 

gelişimine de büyük katkı sağlayan önemli aktiviteleri hayata geçirdiğine tanık olduk. 

3).ÇORUM, 2010 YILINA GELİNDİĞİNDE 2.DERNEK OLUŞUMUNA TANIK OLDU 

Çorum, 2010 Mart ayına gelindiğinde yerel basın sektöründe ikinci bir örgüt oluşumuna tanık oldu. 

Çorum ve ilçelerinde yayın yapan bir kaç gazete, radyo ve haber ajans temsilcilerinin yer aldığı 60'a 

yakın yerel medya çalışanı, Hitit Gazeteciler ve Yayıncılar Derneği adında yeni bir dernek kurarak 

çalışmalara başladı.

Kurucu Başkanlığını Nadir Yücel'in üstlendiği dernekte Mehmet Güley, Haluk Söylemez, Tugay Afat, 

Hacı Odabaş, Bilal Çevrim, Meltem Dudu Çınar, Ömer Doğan, Bayhan Özsaraç, Hakan Aksu, Güngör 

Atak ve Recep Şeyhoğlu kurucu üye olarak görev aldı.

Hitit Gazeteciler ve Yayıncılar Derneği (ÇHGYD) Başkanı Nadir Yücel, Çorum basınında yeni bir 

dönem başladığını belirterek, ilde görev yapan aktif gazeteciler, televizyoncu ve radyocuların yeni bir 

dernek çatısı altında buluştuğunu söyledi.

Yeni oluşumun bölünmenin değil merkez ve ilçelerde görev yapan gazete, televizyon ve radyo 

çalışanlarının birleşme adresi olduğunu ifade eden Yücel, el birliği ile Çorum basınını ve çalışanlarının 

kalitesini yükselteceklerini bildirdi.

Çorum'da faaliyet gösteren Hitit Gazeteciler ve Yayıncılar Derneği (HGYD) Mart 2012’de yapılan 

genel kurul toplantısı ile yeni yönetimini seçimle belirlerken, Kurucu Başkan Nadir Yücel, görevi 


Güngör Atak'a bıraktı. Ağustos ayında ise (2012) başkanlığa Çorum Haber Gazetesi Haber Yönetmeni 

Tugay Afat getirilirken, yönetim kurulu ise şu isimlerden oluştu: Hacı Odabaş, Bayhan Özsaraç, Haluk Söylemez ve Fatih Akbaş, Satılmış İnaç, Volkan Sinayuç, Bilal Çevrim ve Hakan Aksu.

4)1991 YILI YENİ BİR DÖNEMİN BAŞLANGICI:

Şu anda yaklaşık yedisi günlük olmak üzere onun üzerinde gazetenin yayımlandığı Çorum’da 

teknolojinin son ürünlerinin kullanılmaya başlanılması 1991 yılına denk düşüyor.

1985 yılı Eylül ayından itibaren haftalık olarak yayınlanmaya başlayan ve 1986 yılında günlüğe 

dönüşen Çorum Haber’in ardından 1 Şubat 1991 tarihinde Çorum Hakimiyet, 5 Mayıs 1992 tarihinde 

Merhaba (kapandı) ve 20 Eylül 1994 tarihinde Çorum Güncel, 15 Ekim 1995 tarihinde ise Dost Haber 

Gazetesi yayın hayatına giriyor.

Bu arada 1991 yılı ile 2001 yılları arasında yine bir çok gazete yayınlanıyor. Çoğu haftalık olarak 

çıkan bu gazeteler de bir süre sonra kapanıyor. (Bu konuda Sn. Abdülkadir Ozulu hocanın Çorum 

Basın Tarihi çalışması bk.)

5)2001-2006 YILLARI ARASINDA 6 GAZETE YAYINA BAŞLADI

*2001 yılına gelindiğinde ise 7 Şubat’ta Kent Haber Gazetesi yayın hayatına başladı ve geçtiğimiz 

günlerde 13 yılını kutladı.

*2002 yılı içersinde Çorum Hakikat haftalık olarak yayın hayatına başladı ve kısa bir süre sonra 

kapandı.

*2003 yılının son aylarında ise Hitit Haber haftalık olarak yayına başladı, ancak uzun ömürlü 

olamadı. (2004 Ağustos'unda yayın hayatına son verdi) 

*2005 yılı 1 Nisan’ında Tek Yıldız, 2006 yılı 9 Şubat’ında gazetemiz Çorum Manşet, 17 

Mart’ta ise Çorum Gazetesi’nin yayın hayatına başlaması ile Çorum’da günlük olarak yayınlanan 

gazete sayısı yediye yükseliyor.

Bu arada daha önceki dönemlerde olduğu gibi yine birçok gazetenin açılıp-kapandığına tanık olduk.

Aslında basın denildiğinde her ne kadar akla hemen gazeteler gelse de; Çorum’da gazetelerin yanı sıra 

çok sayıda radyo ve televizyon istasyonu da yayınını sürdürmektedir.

Kısaca konuyu şöyle toparlarsak;

Çorum bölgesinde yani, Amasya, Tokat, Çankırı, Yozgat ve Kastamonu’yu kapsayan geniş bir bölge 

içersinde en köklü ve gelişmiş bir basın sektörü olan kentlerden birisi, hatta en önemlisidir.

Birçok gazete ile tv ve radyo istasyonunun bulunduğu Çorum’da aynı zamanda ulusal düzeyde yayın 

yapan gazetelerin birçoğunun temsilcisinin bulunduğu ender kentlerden birisi olduğunu söyleyebiliriz.

Ve şu anda yayınını sürdüren tüm gazeteler son teknolojik cihazlarla yayınlarını sürdürmekte olup, 

adeta birbirleriyle tatlı bir rekabet içersindedirler.

Bu noktada birçoğunuzun aklına hemen gazetelerin okur sayısı gelebilir. Aslında can alıcı bu soruya 

gazetelerin yetkililerinin de sağlıklı bir yanıt bulduğunu söyleyemeyiz. Çünkü Merkez ilçe nüfusu 

230 bine dayanan Çorum’da tüm gazetelerin toplam tirajının 10 bini bulmadığını söylersek, sanırım 

haksızlık etmiş olmayız. Gerçekten de bu durum; Çorum basınının içinde bulunduğu en önemli 

açmazların başında gelmektedir.

Hasbelkader 27 yılı aşkın süredir içersinde bulunduğum Çorum Basını’nda bir türlü nedenini 

bulamadığım konuların başında bu tiraj konusu gelmektedir. Ve bugün bile henüz bu soruyu net olarak 

yanıtlayabildiğimi söyleyemem.

Elbette bu soruya net bir yanıt bulunamayışı, sadece Çorum’a özgü bir konu değildir. Sorunun 

kökenine inildiğinde; ülkemizin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik ve siyasal sorunlardan 

kaynaklanan birçok nedenin yattığı görülecektir.

Bu noktadan hareketle konuyu biraz detaylandırdığımızda, sorunun çok gerilere gittiğine tanık 

oluyoruz:

Aslında bu deyimin doğrusunun ‘silah icat oldu, mertlik bozuldu ” şeklinde olduğu bilinir.

Ancak son yıllarda -özellikle 12 Eylül sonrası - toplumun bir çok kesiminde yaşanan yozlaşma 

sonucu bu deyim bir çok alanda kullanılagelmektedir..

***

Bendeniz de bu deyimi için de bulunduğum sektördeki yozlaşmaya uygun düştüğü için ‘Gazete İcad 

Oldu, Mertlik Bozuldu” şeklinde değiştirerek, soruna âcizane bir gönderme yapmaya çalıştım.

Gerçekten mertlik gazetenin icat olmasıyla mı bozulmuştu?

Bizim gibi ülkelerde, bir şeylerin bozulması özellikle 12 Eylül hareketi sonrası yani 24 Ocak 

Kararları’nın (Özal’ın deyimiyle Serbest Piyasa Ekonomisi) silahların gölgesinde uygulanmasıyla 

hızlanmış ve bugünlere gelmiştir..

**

 Konunun uzmanlarına göre;

“Takvim-i Vekâyi ile başlayan resmi gazeteciliğimiz, Ceride-i havadis ile yarı resmi bir kimlik 

kazanmış ve nihayet Tercüman-ı Ahvâl ile birlikte ülkemizde sivil gazetecilik başlamıştır.

Tercüman-ı Ahvâl’in (1860) yayın hayatına başlamasının üzerinden 153 yıl geçti.

Geçen 153 yılın zaman zaman muhasebesi yapıldı ve hâlâ yapılmaktadır

Bugün ülkemizde genel anlamda bir yozlaşma yaşanmaktadır. Siyasete, medyaya, yargıya ve sivil 

toplum örgütlerine karşı çok ciddi bir güvensizlik olduğu tüm çıplaklığıyla görülmektedir.

 “Güvenilen” gibi görünen bir çok kurum ise kapalı kutu olduğu için, kamu denetimine açık olmadığı 

için bu özelliğini korumaktadır. Ülkede topyekûn bir silkinmeye, temizlenmeye, arınmaya, demokratik 

bir şeffaflaşmaya şiddetle ihtiyacımız vardır. Bilinmelidir ki, şu kurum diğerinden kesinlikle daha 

temiz ve daha kirli değildir. Yozlaşma denen şey oldukça bulaşıcıdır.

‘Cumhuriyet’in 90.yılını idrak ettiğimiz 

bugünlerde medyamız ne haldedir?

Neden nüfusu 75 milyona varan ülkede hâlâ 4 milyon gazete satılır?

‘Satılır’ kelimesini bilinçli olarak kullanıyorum. Çünkü okunan gazete, satılan gazetenin beşte 

biridir. Bizim gazetelerin çoğu bakılmak için alınır. Kadıköy’le Sirkeci arasında vapur yolculuğu 20-

25 dakika sürer. Kadıköy’de satın alınan 50-60 sayfalık bir gazetenin Sirkeci iskelesinde “Aaa bi 

okunmuş” diye bağıran çocuklara verilmesi ne ile izah edilir? 60 sayfalık gazete 20 dakikada okunur 

mu? Elbette okunmaz. Gazeteyi alanla da kalmaz, hemen yanınızdaki kişi “gazetenize bakabilir 

miyim” diye isteyebilir. “Gazetenizi okuyabilir miyim?” diye istemez.

Çünkü “gazete” bakımlıktır.

Gazeteciler doğalarında olması gereken “muhalif” olma özelliklerini yitirip iktidarın, Genelkurmay’ın 

ve MİT’in öngörülerinin dışına çıkıp haber yapamaz hale gelmişlerdir. Bu durum, bir haberin 

aynı başlık, aynı üslup hatta aynı kelimelerle birden fazla gazetede “Özel Haber” olarak kendini 

göstermektedir. Gazeteciler “ülke güvenliği” adı altında kendilerine sunulan bilgi, belge ve dosyaları, 

hiç bir sorgulama ve araştırmaya tabi tutmadan yayınlar olmuş ve haber kaynaklarıyla aralarında 

korumaları gereken mesafeleri çok fazlasıyla aşmışlardır.

Basın, aldığı teşvik, kredi ve ilanlarla İkitelli’de yaptırdığı fildişi kulelerine çekildikten sonra halkla 

olan bağlantısını tamamen koparmıştır. Halkla ilişki kurabileceği yegane unsurlar olan muhabirlere 

verilen bol sıfırlı maaşlar, muhabirlerin “sınıf atlayıp” halkla aralarındaki uçurumu derinleştirmesine 

yol açmıştır.”

Altı çizildiği basındaki yozlaşma öyle bir günün sonucu değil.. Uzunca bir sürecin sonucunda basın 

böyle bir yozlaşmanın içersine girmiştir....

Bugün basındaki yozlaşmadan söz ediyorsak ki -ediyoruz-, bu yöndeki yozlaşmanın sadece basınla 

sınırlı olmayıp, birçok kurumumuza da sirayet ettiğine tanık oluyoruz. Çünkü basın da bu toplumun 

bağrından çıkan kurumlardan birisidir.. Her ne kadar kimilerince dördüncü, kimilerince beşinci güç 

de olsa, ülkenin içindeki bulunduğu ekonomik, sosyal ve siyasal gidişatın sonucu olarak yozlaşması 

kaçınılmazdır..

Toplum olarak; herşeyi birilerinden bekleyen anlayışı terk etmediğimiz sürece, bu yozlaşma giderek 

artacak ve bir gün de toplumun tüm kurumlarını bir örümcek ağı gibi saracaktır, hatta çoktan sardı da 

diyebiliriz

Bu kaçınılmazdır..

Bu olumsuz gidişata dur denilemez mi?

Elbette denilir..

..***...

* * *

Bu noktada herşey toplumda düğümleniyor.. Yani her şeyden önce toplum, bu gidişata dur deme 

kararlılığını kendinde görmeli/bulmalıdır.. Eğer göremiyor veya bulamıyor ve her şeyi başkalarından 

beklemeyi sürdürüyorsa,- ki bizce sürdürüyor- bu yozlaşmanın tüm vücudu sarması da kaçınılmaz 

olacaktır..

 Tanzimat Döneminde Çıkan Gazeteler:

*Tercümanı Ahval ilk özel gazetedir

*Takvi mi Vakayi ilk resmi gazetedir 

*Cerideyi Havadis ilk yarı resmi gazetedir

*ilk çıkan dergi Hadika'dır

*ilk bilim teknik dergisi Serveti Funun...

II. Mahmut'un şahsi gayretiyle 11 Kasım 1831'de ilk Türk gazetesi Takvim-i Vekâyi yayınlanmaya 

başladı. Takvim-i Vekâyi haftada bir defa yayınlanmak üzere bir resmi gazete olarak kurulmuştur. 

Asıl amacı resmî tebliğ ve haberleri yayınlamak olan gazete ilk zamanlarda iç ve dış olaylara 

dair haberler de veriyordu. Fakat sonraları bu önemli mahiyetini kaybetmiş ve içindekiler padişah 

iradeleri, ilgi çekmeyen resmî haberlerle sınırlı kalmıştır. Gazete, II. Mahmud hayattayken parlak 

devrini yaşamış, onun ölümüyle düzensiz yayınlanan bir gazete halini almıştır.

Takvim-i Vekâyi'nin Arapça, Farsça, Rumca, Ermenice ve Fransızca nüshalarının da yayınlandığı 

çeşitli kaynaklarda ifade edilmektedir.

Takvim-i Vekayi 1860'tan itibaren resmi gazete haline gelmiş ve gerçek gazete olmaktan çıkmıştır.

Ceride-i Havadis:

Basın tarihimizde ikinci adım Ceride-i Havadis'tir. Ceride-i Havadis İngiliz tüccarlar ve muhabir 

William Churchill tarafından 1840'ta yayına başlamıştır. Gazete gerek dış görüşünü, gerekse 

muhtevası itibariyle Takvim-i Vekâyi'den pek farklı değildi. Churchill gazetesinin mali sıkıntı çekmesi 

üzerine ölüm ilanlarına yer vermiş ve bu da ilgi görmüştür. 1854'te Kırım Savaşı, hakkında sıcak 

haberlerin yayınlanmasıyla gazeteye rağbet artmış ve Türk okurlar için bu gazete dış âleme açılan yeni 

bir pencere olmuştur.

Cerid-i Havadis, Türkçe yayınlanan ikinci gazetedir. Yayınlarının niteliği itibariyle yarı resmidir 

denilebilir.

Tercüman-ı Ahval:

Özel teşebbüsle kurulan ilk Türk gazetesidir. Bu gazetenin kendi gazetesini etkileyeceğini düşünen W. 

Churchill, Ruznâme-i Ceride-i Havâdis-i çıkararak Tercüman-ı Ahvale rekabet etmiştir. Gazeteyi 

Agâh Efendiyle Şinasi birlikte çıkarmışlardır. Agâh Efendi dünyayı gezmiş ve tanımış, cesur, bilgili, 

bir aydındı. Şinasi ise Avrupa'ya giderek Fransız kültürünü, edebiyatını ve şiirini Türk aydınına 

tanıtan, Batılı şiirlerin tercümesini yapan ve gazeteciliği "İş bu gazete, ahval-i dahiliye ve hariciyeden 

müntehap bazı havadisi ve maarif-i mütenevvia ile şair mevadd-ı nafiaya dair mebahisi neşir ve 

beyana vasıta olacaktır." diyerek cemiyetin tekamülüne vesile olarak gören Batıcı bir aydındır.

Tercüman-ı Ahval'de sanayiye, bankacılığa, ticarete, postacılığa dair çeşitli yazılar çıkmaktaydı. 

Yabancı basından yapılan çevirilere de gazete de sık sık rastlanmaktadır.

"Gazetede görülen haberler arasında, hatt-ı hümayunlar, resmi tebliğler, nizamnâmeler, vilayetlerden 

oraların ahvaline dair gazeteye gönderilen mektuplar, meteoroloji raporları yer almaktadır."

Başta Agâh Efendi, Şinasi, Ahmet Vefik Paşa, Sarı Tevfik Bey, Mehmet Şerif Bey, Hasan Suphi 

Efendi gazetenin başlıca yazarlarıdır.

Tercüman-ı Ahval ve Ruznâme-i Ceride-i Havadis arasında çıkan bir tartışma sonucu Tercüman-ı 

Ahval, 26 Aralık 1860 tarihli sayısında Ceride-i Havadis sahibinin İngiliz olduğunu ve gazetenin 

gelirinden başka hükümetten de nakdî yardım aldığını açıklamıştır.

Basın Tarihinde İlk Kapatma:

Tercüman-ı Ahval'ın hükümetin icraatlarına karşı tenkitçi tutumu ve Ceride-i Havadis'le olan 

münakaşaları Bâb-ı Âli'yi rahatsız etmişti. Bu rahatsızlığının sonunda hükümetin kapatma kararı 

Ceride-i Havadis'te yayınladı. (1861)

18. yüzyıldan sonra fikri hayatımızı tesiri altına alan Batı medeniyeti, bu etkiyi evvelâ Osmanlı aydını 

üzerinde gerçekleştirmiştir. Askerî, idarî, felsefî ve edebî alanlarda görülmeye başlayan Batı etkisi 

yine kendisinin öncülüğünü yaptığı gazetecilik alanında da etkili olmuştur. Gazeteyi sahiplenen 

Osmanlı aydınına karşın halk temkinliydi. Çünkü gazetenin anlam ve önemi henüz yeteri kadar 

anlaşılmış değildi. Fakat Ahmet Hamdi Tanpınar'ın ifadesiyle gazete "Ufak tefek hadiseleri nakletmek 

suretiyle dünya ile bir münâsebet kuran, bazı faydalı bilgileri veren, okumayı zaman geçirme 

şekillerinden biri yapan bir vasıta olmaktan çıkar. Hakiki manasında kürsü olur"

Gazete Osmanlı toplumunda değişimin hızlandırıcısı olmuştur. Aydınları etrafında toplamış. Batı'yla 

tanıştırmış (ilk tercüme faaliyetlerinin mekanı gazetelerdi), fikri grupları ve ayrılıkların arenası olmuş 

ve bütün bir toplum hayatının değişmesinde önemli rol oynamıştır. 19. asrın münekkitlerinden 

Tanpınar gazeteyi ve fonksiyonunu şöyle yorumlar: "Bütün işaretler oradan gelir. Kalabalık onun 

etrafında kurulur. Okumayı o yazar. Mekteplerin uzak bir gelecek için hazırladığı dağı o tutuşturur."

Tiyatro, tercüme ve telif ilk örneklerini gazete vasıtasıyla verir. Makale, deneme, tenkit gibi türler 

gazete bünyesinde gelişmiş türlerdir. Bu türler vesilesiyle politika, güncel ve hayatî meseleler, fikri 

cereyanlar günün hadisesi olmaya başlar. Bu gelişmelerden sonra Osmanlı'da gazeteler hızla 

yayılmaya ve açılmaya başlar. Matbuat artık güncel ve siyasî hayatın bir parçası haline gelmiştir. 


Paylaş | | Yorum Yaz
1802 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

VE ‘KARA PROPAGANDA’ FİLMİ YENİDEN VİZYONA MI GİRİYOR? - 15/05/2015
‘Bütün renkler aynı hızla kirleniyordu Birinciliği beyaza verdiler’
VE DANANIN KUYRUĞUNUN KOPMASINA 41 GÜN KALDI! - 28/04/2015
GÜNÜN SÖZÜ: KULAKLARA KÜPE!
SARI ÖKÜZ’Ü VERMEK YA DA VERMEMEK! - 21/04/2015
7 Haziran Genel Seçimleri için geri sayım başladı.
NE O.. AT İZİ, İT İZİNE Mİ KARIŞIYOR? - 05/04/2015
Türkiye hala, geçen hafta başında meydana gelen iki olayın şokunu atlatmış değil.
TÜNELİN ÇIKIŞINDAKİ IŞIĞI GÖREBİLMEK! - 01/03/2015
ZAMAN su gibi geçip gidiyor..
‘İDAM CEZASI’ VE YANGINA KÖRÜKLE GİTMEK! - 19/02/2015
Mersin’de 20 yaşındaki Özgecan Aslan’ın vahşi cinayete kurban gitmesi, hepimizi derinden yaraladı.
KOMŞUDA PİŞER BİZE DE DÜŞER Mİ! - 04/02/2015
Yunanistan Radikal Sol Koalisyonu’nun (SYRIZA) seçim zaferi, başta Avrupa olmak üzere tüm dünya solunda yeni bir umut ve yeni bir heyecan yarattı.
HER YENİ YIL BERABERİNDE YENİ UMUTLAR GETİRİR (Mİ)? - 30/12/2014
HANİ ESKİ YILI UĞURLARKEN, yenisine dair beklentileri yazmak adettendir ya, biz de öyle yapmaya çalışacağız.
BİZDEN DUYMUŞ OLMAYIN.. 2015 YILI ÇOK ZOR GEÇECEKMİŞ! - 22/12/2014
Genellikle yeni yıla girerken, içimiz yepyeni bir umutla dolar ve geleceğe yönelik çok güzel düşler kurmaya çalışırız.
 Devamı